SOSYAL MEDYA ve İLETİŞİM

 

SOSYAL MEDYA ve İLETİŞİM

Yeni iletişim teknolojileri insanlara, düşüncelerini ve eserlerini paylaşacakları olanaklar
yaratan, paylaşım ve tartışmanın esas olduğu bir medya sunmaktadır. Sosyal medya olarak adlandırılan
bu sanal ortam, kullanıcı tabanlı olmasının yanında kitleleri ve insanları bir araya getirmesi ve
aralarındaki etkileşimi arttırması bakımından önem taşımaktadır. Yapılan araştırmalar insanların, bu
sanal gerçeklik içinde gün geçtikçe daha fazla vakit harcadıklarını, bu sanal gerçeklik içinde gerçek
yaşam ihtiyaçlarını karşılamaya çalıştıklarını ve yine bu sanal gerçeklik içinde yeni bir dünya kurarak
yaşadıklarını göstermektedir.
Kimi zaman sanal dünyayla, gerçek dünya arasındaki sınırın belirsizleştiği de
gözlenmektedir. Öyle ki bu dünyada arkadaş bulma, bu dünyadaki insanlarla sosyal ve siyasi düşünce
alışverişinde bulunma; hatta bu dünyadan birileriyle tanışıp evlenme gibi ciddi kararlar
alınabilmektedir. Özellikle gençler arasında kullanım değeri bakımından hızlı bir yükseliş gösteren

GENEL İLETİŞİM ve ETİK 14
sosyal medya, diğer yandan da günümüzün geleneksel medyasına rakip olmakta; hatta kimi zaman
tehdit eder duruma gelmektedir.
1970’lerde başlayan ve 1990’lardan sonra hızla devam eden internet kullanımı, web
sitelerinin, portalların yaygınlaşmasıyla kullanıcı sayısını artırmış, 2000’li yıllarda sosyal medyanın
işlerlik kazanmasıyla her kesimden insanı ilgilendirecek noktalara ulaşmıştır.
Sosyal medya, sürekli güncellenebilmesi, çoklu kullanıma açık olması, sanal paylaşıma
olanak tanıması vb. açısından en ideal mecralardan biri olarak kendini göstermektedir. Sosyal
medyanın bu özellikler çerçevesinde geleneksel medyadan farkı ise şöyle sıralanmaktadır:

* Erişim: Hem geleneksel medya hem de sosyal medya teknolojileri herkesin genel bir
kitleye erişebilmesine olanak tanır.
* Erişilebilirlik: Geleneksel medya için üretim yapmak genellikle özel şirketlerin ve
hükümetlerin sahipliğindedir; sosyal medya araçları genel olarak herkes tarafından az
veya sıfır maliyetle kullanılabilir.
* Kullanılırlık: Geleneksel medya üretimi, çoğunlukla uzmanlaşmış yetenekler ve eğitim
gerektirmektedir. Çoğu sosyal medya için bu geçerli değildir, yani herkes üretimde
bulunabilir.
* Yenilik: Geleneksel medya iletişimlerinde meydana gelen zaman farkı (günler, haftalar,
hatta aylar) anında etki ve tepkisi olan sosyal medya ile kıyaslandığında uzun
olabilmektedir. Geleneksel medya da sosyal medya araçlarına adapte olmaktadır.
* Kalıcılık: Geleneksel medya yaratıldıktan sonra değiştirilemez (bir dergi makalesi
basıldıktan ve dağıtıldıktan sonra aynı makale üzerinde değişiklik yapılamaz); oysa
sosyal medya yorumlar veya yeniden düzenlemeyle anında değiştirilebilir.

Bireylerin sosyal medya kullanımı kişiden kişiye göre değişmektedir. Sosyal medya
araçlarından hepimizin beklentileri değişik olmakta, farklı farklı kullanımlar farklı farklı doyumlara
neden olabilmektedir. Bireylerarası farklılıklar bazen de bireyin o an içinde bulunduğu yoksunlukla
ilgili olabilmektedir. Bu yoksunluk tamamlanınca, bireysel olarak önceliği tanımlanan diğer
yoksunluklar devreye girebilmektedir. Sosyal medya bazıları için sosyalleşmeden kaçtığı, kendi
kendine yalnız kaldığı, daha çok izleyici olduğu bir ortam iken, başka bazıları için ise sosyalleşmek,
topluluklar içinde takdir edilmek, takip edilmek isteğinin tezahürü şeklinde ortaya çıkabilmektedir.
Ancak bu genellikle sabit kalmamakta, sağlıklı bireyler bazen sosyalleşme bazen de kaçış belirtileri
gösterebilmektedir.

GENEL İLETİŞİM ve ETİK 15
Sanal Ortamda Yeni Bir Güç Web 2.0 ve Sosyal Ağlar
Web 2.0 terimi ilk olarak, teknolojik ticari sergi ve konferans üreticileri tarafından 2004
sonbaharında, ticari konferansların bir serisi için, bir isim olarak kullanılmıştır. Bu yeni dalga
için verimli pazar, isme ve fikre uyarlanmıştır. Özellikle O’Reilly Medya tarafından 2004’de kullanılmaya
başlayan bu sözcük, ikinci nesil internet hizmetlerini – toplumsal iletişim sitelerini, wikileri, iletişim
araçlarını, yani internet kullanıcılarının ortaklaşa ve paylaşarak yarattığı sistemi tanımlar.
WEB 2.0 için farklı örneklerin olduğu diğer teknolojilerden bazıları aşağıdaki gibi
sıralanmaktadır:

• Blog (web log): Kronik bir düzende yerleri değiştirilerek topluca sergilenen ve aynı
düzende yazıların girildiği web sitesidir. Bloglar, bloggerlar arasındaki etkileşimin
oluşması açısından önem taşımaktadır.
• Wiki: Web 2.0’ın bir diğer uygulamasıdır. Wiki, herhangi bir kişi tarafından doğrudan
yazılabilen, işbirliğinin söz konusu olduğu web siteleri olarak tanımlanmaktadır.
Wikilerin en iyi örneklerinden Wikipedia, insanlara içerik için birlikte çalışma ve bilgiyi
üretme, önceden kesinliği belli olan yerel statik ansiklop edilere karşın güncelleme
fırsatı sunar.
• RSS (Really Simple Syndication- Gerçek Temel Sendikasyon)- Genellikle haber
sağlayıcıları tarafından kullanılır ve yeni eklenen içeriği sık sık güncelleyerek kolaylıkla
takip edilmesini sağlar. RSS insanların favori web sitelerini otomatik olarak
saklamalarını mümkün kılar.
• Podcast (oynatıcı yayın aboneliği) Dijital bir medya dosyası, medya ya da kişisel
kullanıcılar için, ‘Radyo yayını ya da benzer bir programın internetten çekilebilir ve
kişisel ses cihazlarından dinlenebilir hale gelmesini sağlayan sayısal kayıt anlamına
gelmektedir.

Sosyal Ağlar: Sosyal ağlar, kitlelerle bağlantı kurmak için sistemde zorunlu bulunan profilin
paylaşılmasına olanak tanıyan, bir bağlantıyı paylaşanlarla diğer kullanıcıların listesinin birbirine
eklemesi ve aynı zamanda sistemde bulunan her bir kişinin birbirilerini görmesini sağlayan web
tabanlı servis olarak tanımlanmaktadır. Downes’a (2005) göre sosyal ağlar ilişkiler seti tarafından bir
araya getirilen kişisel bağların birleşimine denilmektedir.

GENEL İLETİŞİM ve ETİK 16
Sosyal ağlar birbiriyle ilgili ya da değişik bilgileri içinde bulunduran değişik etkilerin söz
konusu olduğu bir gurubu ifade etmektedir. Sosyal ağ, bilginin ağa üye kişiler arasında paylaşılmasını
ve üyeler arasında yayılmasını sağlamaktadır.
***We Are Social 2018 Raporuna Göre Dünya İnternet, Sosyal Medya ve Mobil Kullanıcı İstatistikleri:
• Dünya nüfusunun %54’ünü oluşturan 4.08 milyar kişi “İnternet Kullanıcısı” – (2017’de bu
oran, 3.81 milyar kişi ile %51’di.)
• Dünya nüfusunun %43’ünü oluşturan 3.29 milyar kişi “Sosyal Medya Kullanıcısı” – (2017’de
bu oran, 3.02 milyar kişi ile %37’ydi.)
• Dünya nüfusunun %66’sını oluşturan 5.06 milyar kişi “Mobil Kullanıcısı” (2017’de bu oran,
5.05 milyar kişi ile %66’ydı.)
• Dünya nüfusunun %41’ini oluşturan 3.08 milyar kişi “Mobil Sosyal Medya Kullanıcısı” –
(2017’de bu oran, 2.78 milyar kişi ile %34’tü.)

Burada önemli bir detayı paylaşmak gerekirse; rapora göre; mobil kullanım gittikçe
artmakta, bilgisayar kullanımı ise azalmaktadır. Bu veri kullanıcıların büyük oranda mobilize olduğunu
göstermektedir. Peki, mobil veya masaüstü fark etmeksizin milyarlarca kullanıcı en çok hangi sosyal
medya platformlarını tercih ediyor?
***Dünyada En Çok Kullanılan Sosyal Medya Platformları: (milyon)

• Facebook (Social Network) – 2,234
• WhatsApp (Messenger/Chat App/VoIP) – 1,500
• Youtube (Social Network) – 1,500
• FB Messenger (Messenger/Chat App/VoIP) – 1,300
• WeChat (Messenger/Chat App/VoIP) – 1,000
• Instagram (Social Network) – 813
• Tumblr (Social Network) – 794
• QQ (Messenger/Chat App/VoIP) – 783
• Qzone (Social Network) –563
• Sina Weibo (Social Network) – 392
• Twitter (Social Network) – 330
• Reddit (Social Network) – 330
• Skype (Messenger/Chat App/VoIP) – 300
• BaiduTieba (Social Network) – 300

GENEL İLETİŞİM ve ETİK 17

• Viber (Messenger/Chat App/VoIP) – 260
• LinkedIn (Social Network) – 260
• SnapChat (Messenger/Chat App/VoIP) – 255
• Line (Messenger/Chat App/VoIP) – 203
• Telegram (Social Network) – 200
• Pinterest (Messenger/Chat App/VoIP) – 200

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir